Ontmoet ‘student modaal’ Sanne. Ze woont in Amsterdam in een container voor 400 euro per maand. Aan zorgverzekering betaalt ze 100 euro per maand, aan collegegeld 180 euro en 40 euro aan haar telefoonrekening. In totaal komt dat neer op 720 euro aan vaste lasten. En dan moet ze ook nog naar de supermarkt. 
Om dit allemaal te financieren heeft Sanne, zoals de meeste studenten, een bijbaan van 12 uur in de week (ze verdient 400 euro) en een lening van 350 euro. Met de basisbeurs van 250 euro daarbij opgeteld, krijgt ze maandelijks 1000 euro op haar rekening gestort.
Ook Sanne ontving onlangs de gemeenteaanslag van 480 euro aan rioolheffing, waterschapsbelasting en afvalstoffenheffing.
De regels voor kwijtschelding zijn duidelijk: mensen met een inkomen lager dan 892 euro hebben recht op kwijtschelding. Sanne valt met haar ‘inkomen’ van 1000 euro net buiten deze categorie.
De belastingdienst kent namelijk maar twee soorten burgers: burgers met inkomen en burgers zonder. Studenten met een lening bij de overheid – dat is te ingewikkeld, dat is maar een vervelende tussencategorie. Voor het gemak ziet de belastingdienst die lening dan ook als inkomen. En daarvan worden studenten de dupe, want die lening ís helemaal niet hun geld. Studenten verdienen dat geld pas als ze afgestudeerd zijn en moeten de lening vervolgens weer terugbetalen aan diezelfde overheid die nu hun belastingen int. Waarom moeten zij dan nu al belasting betalen over dat geld?
In andere steden worstelen studenten met hetzelfde probleem. De regels voor kwijtschelding worden landelijk vastgesteld. Al jaren is het nu zo dat een lening bij een bank niet mee telt als inkomen, maar een studentenlening wel. Dat is niet alleen raar, maar ook oneerlijk. Desondanks heeft de minister in antwoord op Kamervragen laten weten hier niks aan te willen doen.
Dit terwijl het oude cliché nog steeds van kracht is: studenten hebben het niet breed. Amsterdam schijnt gesteld te zijn op haar studenten en heeft grote ambities als ‘Amsterdam kennisstad’, maar het is de duurste stad om te studeren. Studenten geven 40 procent van hun inkomsten uit aan huur, veel meer dan de gemiddelde Nederlander.
Kamerhuur en collegegeld zorgen ook in andere studentensteden voor hoge vaste lasten. Alleen al voor dagelijkse uitgaven is het bijna noodzakelijk dat studenten zich in de schulden steken. Is het niet meer dan logisch dat iemand als Sanne de gemeentebelastingen krijgt kwijtgescholden?
Het zou een stap in de goede richting zijn als meerdere gemeenten besluiten zich niet aan deze absurde regels van de regering te houden. Nu is het alleen nog wachten op gemeenten die daar dapper genoeg voor zijn. En op politici in Den Haag die de regelgeving wijzigen.
Geschreven door: Martijn Weeda, voorzitter ASVA studentenunie. Dit opinie-artikel verscheen op 29 april 2009 in NRC-next.